Hoe weet je wanneer het tijd is om de buitenkraan winterklaar te maken? Simpel gezegd: zodra de nachttemperatuur richting de 0 graden gaat. In Nederland is dat meestal ergens tussen eind oktober en half november, al kan een heldere nacht in het binnenland ook eerder al lichte vorst geven. Wie in het najaar van 2026 geen risico wil lopen, sluit de buitenkraan uiterlijk begin november af en laat hem leeglopen. Zo voorkom je dat er water in de leiding bevriest, uitzet en de kraan of de leiding in de muur laat scheuren.
Waarom bevriest een buitenkraan zo makkelijk?
Een buitenkraan zit aan het einde van een leiding die door de buitenmuur loopt. Het stukje leiding in en vlak achter de muur is slecht geïsoleerd en koelt bij vorst snel af. Water zet bij bevriezen ongeveer negen procent uit. Dat lijkt weinig, maar in een afgesloten koperen of kunststof leiding is het genoeg om een scheur te veroorzaken.
Het vervelende is dat je de schade vaak pas later merkt. Zolang het water bevroren is, lekt er niets. Pas als het gaat dooien en je de kraan in het voorjaar weer gebruikt, loopt het water ineens in je kruipruimte, garage of achter de gevel.
Op welk moment moet je in actie komen?
Houd vanaf half oktober de weersverwachting in de gaten. Zodra er nachttemperaturen van rond de 2 graden of lager worden voorspeld, is het moment daar. Let vooral op heldere, windstille nachten: dan kan het aan de grond en tegen de muur een paar graden kouder zijn dan de temperatuur die in het weerbericht staat.
Gebruik je de kraan in de herfst nog veel, bijvoorbeeld om de auto te wassen of de tuin schoon te spuiten? Dan kun je dat prima blijven doen zolang het overdag en 's nachts boven nul blijft. Maar wacht niet tot de eerste echte vorstnacht, want dan ben je vaak net te laat.
Zo maak je de buitenkraan stap voor stap winterklaar
- Koppel de tuinslang los. Een slang die aan de kraan blijft hangen, houdt water vast in de kraan en kan zelf ook kapotvriezen.
- Draai de binnenkraan dicht. In de meeste huizen zit binnen, vaak in de meterkast, keuken, garage of kruipruimte, een apart afsluitkraantje voor de buitenkraan.
- Zet de buitenkraan open. Zo kan er lucht in de leiding komen en het resterende water weglopen.
- Tap de leiding af. Veel binnenkranen hebben een klein aftapdopje of -schroefje. Zet daar een bakje onder en draai het open, zodat het laatste water uit de leiding loopt.
- Laat de buitenkraan openstaan. Zo kan eventueel achtergebleven water uitzetten zonder schade aan te richten.
Geen binnenkraan te vinden?
Dan is de buitenkraan mogelijk direct op de hoofdleiding aangesloten. In dat geval kun je hem niet apart afsluiten. Een tijdelijke oplossing is de kraan goed isoleren met een speciale kraanhoes of isolatiemateriaal. Op termijn is het slim om een installateur een aparte afsluiter te laten plaatsen, of de kraan te vervangen door een vorstvrije buitenkraan. Bij dat type zit de afsluiter diep in de muur, aan de warme kant, waardoor er bij dichtdraaien geen water in het koude deel achterblijft.
Wat als de kraan al bevroren is?
Draai dan niet hard aan de kraan en ga vooral niet met een gasbrander of föhn op hoge stand aan de slag. Sluit eerst de binnenkraan, als die er is, en laat de kraan rustig ontdooien. Daarna controleer je of er ergens water lekt. Zie je vocht in de muur of hoor je water lopen terwijl de kraan dicht is, sluit dan de hoofdkraan en bel een installateur.
Het hele klusje kost je hooguit tien minuten. Doe het op een droge middag begin november, schrijf het eventueel in je agenda, en zet in maart of april alles weer in omgekeerde volgorde open. Dan ben je de hele winter zorgeloos en blijft je buitenkraan jaren mee gaan.
