Waarom je knokkels eigenlijk knappen
Veel mensen vinden het heerlijk om even hun knokkels te laten knappen, terwijl anderen er al kippenvel van krijgen als ze het geluid alleen al horen. Toch weten maar weinig mensen wat er nu precies gebeurt in je vingers op het moment dat je knokkels knappen. Belangrijk om te weten: het gaat niet om botten die over elkaar wrijven, maar om processen in het gewricht zelf.
Wat er in het gewricht gebeurt
Je knokkels zijn gewrichten waarin twee botten bij elkaar komen. Deze gewrichten zijn omgeven door een gewrichtskapsel dat gevuld is met gewrichtsvloeistof. In deze vloeistof zitten kleine gasbelletjes. Als je aan je vingers trekt of ze buigt, wordt de druk in het gewricht heel even veranderd. Daarbij kunnen gasbelletjes samenklonteren en plotseling uit elkaar spatten. Dat snelle vrijkomen van gas zorgt voor het bekende knapgeluid.
Waarom het soms even duurt voor je weer kunt knappen
Na het knappen hebben de gasbelletjes tijd nodig om zich opnieuw te vormen in de gewrichtsvloeistof. Daarom kun je je knokkels niet eindeloos direct achter elkaar laten knappen. Pas als de belletjes weer terug zijn in de vloeistof, is het weer mogelijk om hetzelfde gewricht opnieuw te laten knappen. Dit is een normaal en onschuldig proces in een gezond gewricht.
Is knokkels knakken slecht voor je gewrichten
Een veelgehoorde waarschuwing is dat je artrose of andere gewrichtsproblemen zou krijgen van het knappen van je knokkels. Dat maakt veel mensen onzeker, zeker als ze het al jarenlang doen. Het is daarom goed om feit en fabel uit elkaar te halen, zodat je weet waar je echt rekening mee moet houden.
Wat we wel en niet zien bij knokkels knakken
Onderzoeken bij mensen die vaak en weinig knakken laten geen duidelijk verschil zien in slijtage van de gewrichten puur door het knakken zelf. Het knapgeluid is op zichzelf dus niet direct een teken van schade. Wel kan overdreven hard trekken of buigen van je vingers irritatie geven aan het gewrichtskapsel of de banden rondom het gewricht. Dat kan tijdelijk pijn of een stijf gevoel geven, maar is meestal niet blijvend.
Wanneer moet je wel opletten
Knakkende knokkels zijn meestal onschuldig, zolang er geen andere klachten zijn. Merk je dat het knakken gepaard gaat met pijn, zwelling, roodheid of een duidelijke beperking in het bewegen, dan is het verstandig een huisarts of fysiotherapeut te raadplegen. In dat geval kan het knakken een gevolg zijn van een onderliggend probleem, zoals irritatie van pezen, kraakbeenbeschadiging of een ontsteking in het gewricht. Ook als je uit gewoonte zo vaak en zo hard knakt dat je vingers echt gevoelig worden, is het verstandig om dit gedrag wat af te bouwen.
Praktische tips voor gezond gebruik van je handen
Hoewel het knakken zelf meestal niet schadelijk is, kun je wel veel doen om je gewrichten gezond te houden. Dat begint bij het afwisselen van belasting. Zit je veel achter de computer, zorg dan voor korte pauzes en beweeg je vingers en polsen regelmatig rustig door. Vermijd langdurig knijpen of tillen met veel kracht zonder pauze, omdat dit de structuren rond je gewrichten kan overbelasten.
Wanneer is stoppen met knakken zinvol
Als jij of je omgeving je erg stoort aan het geluid, of als je merkt dat je steeds harder moet trekken om een knak te krijgen, kan het verstandig zijn om het wat minder vaak te doen. Probeer dan je vingers rustig te bewegen, te strekken en te ontspannen in plaats van krachtig te knakken. Heb je al klachten aan je handen, vraag dan een deskundige om gerichte oefeningen. Zo houd je je gewrichten soepel en sterk, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over elke knak die je hoort.
